فصل ۷: قیاس های حملی
| فصل هفتم-قیاس‌های حملی | |||||||||||||||||||||||||||||
|
درآوردن قیاس به شکل‌های گوناگون، به نظر من، یکی از زیباترین و همچنین مهمترین چیزهاست که ذهن بشر آنها را ساخت. — گوتفرید لایپ نیتز |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
این فصل دارای ۶ قسمت بشرح زیر است: ۷-۱ قیاس‌های حملی استاندارد-ساخت ۷-۲ سرشت صوری قیاس ۷-۳ تکنیک نموداری ون برای آزمون قیاس ۷-۵ نمایان کردن پانزده صورت معتبر قیاس ۷-۶ استنتاج پانزده صورت معتبر قیاس حملی ۷-۷ خلاصه فصل ۷ در این فصل(۷)، بررسی قیاس حملی استاندارد-ساخت، عناصر آن، صور آن، اعتبار آن، و قوانین حاکم بر صحت آن، بررسی خواهدشد. یک قیاس حملی عبارت است از یک استنتاج که فقط دارای سه گزاره حملی است. بعبارت دیگر، نتیجه که خود یک گزاره حملی است از دو مقدمه که آنها نیز گزاره حملی هستند بدست آمده است، مانند: هیچ پهلوان ترسو نیست. در قسمت ۷.۱ حد مِهین (یا اکبر)، کِهین (یا اصغر)، و میان (یا وسط) یک قیاس را بشیوه زیر متمایز کرده:
بعلاوه، اصطلاحات ضرب و شکل قیاس معرفی شدند. ضرب یک قیاس عبارت است از ترتیب قرار گرفتن سه حرف (A، E، I، یا O)، که هر یک مشخص کننده نوع گزاره بکار رفته در قیاس است. شکل یک قیاس با توجه به قرار گرفتن حد میانه در مقدمات تعیین میشود. چهار شکل قیاس حملی استاندارد-ساخت به قرار زیر هستند:
در قسمت ۷.۲ توضیح داده که چگونه شکل و ضرب یک قیاس حملی استاندارد-ساخت باهم صورت منطقی آنرا تعین می‌کنند(ضرب × شکل = صورت). با توجه به اینکه ۶۴ ضرب در هر یک از چهار شکل می‌تواند ظاهر شود، بطور دقیق ۴×۶۴=۲۵۶ قیاس حملی استاندار-ساخت وجود دارد که از آن میان فقط تعدادی معتبر هستند. در قسمت ۷.۳ شرح تکنیک نمودارهای وِن برای آزمون اعتبار قیاس خواهد آمد. در این روش از دایره های همپوشان که بگونه مناسب نشاندار و سایه دار شده‌اند برای نمایش معنی مقدمات استفاده خواهدشد. در قسمت ۷.۴ شش قانون ضروری برای قیاس‌های استاندارد-ساخت [قوانین انتاج] ارائه و نام مغالطه حادث از شکستن هر یک از این قوانین ذکر میگردد. قانون ۱. هر قیاس حملی استاندارد- ساخت باید بطور دقیق داری سه حد باشد، و کاربرد هر یک از آنها در سراسر استدلال باید با معنای یکسان باشد. نقض: مغالطه چهار حدی. Fallacy of four Terms قانون ۲. در یک قیاس حملی استاندارد-ساخت معتبر، حد میانه باید حداقل در یک مقدمه توزیع‌شده باشد. نقض: مغالطه حد میانه توزیع‌نشده. Fallacy of Undistributed middle قانون ۳. در یک قیاس حملی استاندارد-ساخت معتبر هرگاه یکی از حدها در نتیجه توزیع شده است، آنگاه در مقدمات هم باید توزیع‌شده باشد. نقض: مغالطه گذر خلاف مهین/ کهین. Minor/Illicit Major قانون ۴. هیچ قیاس حملی استاندار- ساخت با دو مقدمه سلبی معتبر نیست. نقض: مغالطه حصر مقدمات. Fallacy of Exclusive Premises قانون ۵. اگر یکی از مقدمات قیاس حملی استاندار-ساخت سلبی باشد، نتیجه هم باید سلبی باشد. نقض: مغالطه اخذ نتیجه ایجابی از مقدمه سلبی. Fallacy of drawing an affirmative conclusion from negative Premises قانون ۶. هیچ قیاس حملی استاندار-ساخت معتبر با داشتن نتیجه جزئی نمی تواند دارای دو مقدمه کلی باشد. نقض: مغالطه وجودی. Existential Fallacy در قسمت ۷.۵، نمایش ۱۵ صورت معتبر قیاس حملی را ارائه، ضرب و شکل آنها را نیز مشخص، و بعلاوه نام سنتی(لاتینی) آنها را نیز آورده. در قسمت ۷.۶ استنتاج ۱۵ صورت معتبر قیاس حملی را ارائه و ثابت کرده که در فرآیند حذف صورتهای نامعتبر فقط ۱۵ صورت باقی می‌مانند که ۶ قانون قیاس را نقض نمی کنند. |
|||||||||||||||||||||||||||||
این وب نامه: